oficjalny blog audycji Rap Sesja, której możesz słuchać w każdą niedziele o 22:00 w Radiu Kampus 97,1 fm www.radiokampus.waw.pl
Blog > Komentarze do wpisu

Polski rap 2001-2010 oczami Muflona: część trzecia

10. LA & Magiera – Kodex 1

Obecność tego albumu w moim podsumowaniu zdradziłem już w notce o płycie Waco, ale i bez tego pewnie wielu z was się jej tu spodziewało. Właściwie temat wyczerpał Marcin Flint pisząc na popkillerze, że Kodex 1 to „polski hip-hop the best of”. Nic dodać, nic ująć. Smutna prawda jest taka, że raperzy często traktują nagrywki na cudze materiały po macoszemu, nie do końca dając z siebie wszystko, jakby bali się, że ‘zmarnują’ swoje najlepsze wersy na nie swój album. Tutaj nie ma o tym mowy. Przebojowe produkcje L.A. i Magiery poniosły większość z nich, a pewnie dodatkowo też zmobilizowała obsada i myśl z jakim gronem przyszło im konkurować. Gospodarze mogąc zaprosić praktycznie każdą postać z naszej sceny, mieli nosa do gości (czego nie można już powiedzieć o ich następnych produkcjach) i pominęli naprawdę nieliczne grono osób, które wówczas zasługiwało na obecność na takiej płycie. „Na raz” Ostrego to jeden z najbardziej przebojowych kawałków i udanych refrenów jakie wydał polski rap, „Oczy otwarte” to możliwe, że najważniejszy bragg, a „Są dni” jeden z najbardziej klimatycznych i ‘wczuwkowych’ polskich numerów. Samo naj, naj, naj. Dodajmy do tego objawienie Gurala, Tedego w nietypowej konwencji, przenikliwy, plastyczny storytelling od Włodka i Pona czy charyzmatycznego Peję, a wszystko to na przebojowych, różnorodnych produkcjach i w rezultacie możemy wrócić do punktu wyjścia czyli do opinii Flintstone’a.

 

09. Tetris – Naturalnie EP

2004 rok to moment objawienia się Tetrisa polskiej scenie. Niesamowity występ na WBW i chwile później epka, która stworzyła postać Tetrisa i na wiele lat ugruntowała jego pozycję, jako ‘nadziei podziemia’. Jasne, zarówno mixtape’y na bitach Statika Selekty czy tych od Hovy, jak i długogrające legalne „Dwuznacznie” to – patrząc przez pryzmat obiektywnych kryteriów – lepsze albumy niż „Naturalnie”, ale ja do dziś pamiętam pierwszy odsłuch właśnie tej płyty a nie jej kontynuatorek. Tetris w 2004 roku wyprzedził polski rap w kwestii połączenia trzech bardzo ważnych cech kompletnego rapera: umiejętności, wrażliwości i oczytania. Pewnie brakowało mu wtedy czwartego elementu, który stworzyłby kapitana Planetę, czyli wyrazistości, ale ‘nie można mieć wszystkiego drogi panie’. Celne linijki, skromność połączona z pewnością siebie, świetne koncepty na kawałki, udane zwrotki gościnne od członków WOCC i do dziś w naturalny sposób wzruszająca „Pamięć” - jeżeli polski underground przeżywał kiedyś wielkie chwile to z pewnością taką była ta epka.

 

08. Eldo – 27

Wiele osób pewnie się nie zgodzi, ale dla mnie „27” to Eldo w najlepszej odsłonie. Nie aż tak zamulony i poetycki jak na „CKCUA”, ale też nie przesadnio wywieziony jak na „Opowieści”. Nie aż tak refleksyjny jak na „Eternii” i przynudzający jak na „Nie pytaj o nią”, ale też nie przesadnio optymistyczny. Po prostu „27” to Eldoka w odpowiednich proporcjach. Typowo leszkowa konwencja rapu jako efektu głębokich przemyśleń tym razem wymieszała się z duża ilością kawałków, które po prostu oddawały klimat naszego miasta czy bawiły, jednocześnie cały czas dając do myślenia. Na „27” Eldo tworząc plastyczną i syntetyczną narrację o swoim dzieciństwie, rapując o stylu swoich ubrań czy wcielając się na chwilę w rolę bboya walczącego na parkiecie udowodnił, że potrafi być tekściarzem wszechstronnym, przy tym nie gubiąc swojego stylu.

 

07. Łona – Koniec żartów / Nic dziwnego

„Nic dziwnego” wyróżniłem tutaj głównie po to żeby podkreślić, że Łona jest gościem, który cały czas się rozwija i z płyty na płytę pozostając tak samo pomysłowym i błyskotliwym tekściarzem, staje się coraz lepszym mc. Jednak prawdziwe wyróżnienie z moich ust należy się płycie „Koniec żartów”. Pamiętam jak w 2001 roku podejrzliwie zerknąłem na okładkę tej płyty w Empiku, nie wiedząc co to za dziwny gość z niej na mnie zerka. Na Moleście go przecież nie było, z teledysków Zip Składu też raczej tej japy nie kojarzyłem. Mimo tych wątpliwości i pogłębiającej się konsternacji w wyniku ujrzenia tytułów kawałków, odpaliłem tę płytę na empikowym odsłuchu i BUM! Po dwóch kawałkach wiedziałem już, że ją kupuję. Chyba tylko wcześniejsze doświadczenie z Fiszem uchroniło mnie przed szokiem absolutnym. Czegoś tak świeżego, pomysłowego i innego od całej reszty jeszcze nigdy w mojej krótkiej przygodzie z hip-hopem nie słyszałem. Szersze rozpisywanie się o Łonie raczej nie ma sensu. Przecież wszyscy z was tak samo jak ja zna na pamięć „Helmut, rura!”, „Biznesmena”, „Konewkę”, „O jak dobrze” czy „Fruźki wolą optymistów”. Jeżeli się tym nie jarasz to musisz prowadzić bardzo smutny żywot. Kropka.

 

06. Dizkret Praktik – IQ

Pisałem już o roli jaką dla polskiego rymowania odegrał Pezet, będę pisał o roli Smarka, ale warto też wspomnieć o cegiełce jaką dołożył Dizkret. To on jako pierwszy nagrał album praktycznie w całości nawinięty na podwójnych rymach w ich klasycznym rozumieniu, czyli z dwoma rymami na końcu wersów. Dizkretowa precyzja w tej kwestii do dziś budzi uznanie, a przecież to był 2002 rok. Przy tym nie ukrywam, że tematyka daleka od osiedlowych wojen, nienawiści do policji, wszelkiego rodzaju agresji, a bliższa wnikliwej krytyce mediów, blichtru czy naszej raczkującej sceny oraz pełna szeroko rozumianego ‘pozytywnego przekazu’ (jak to się zwykło nazywać) bardzo do mnie trafiała. Druga połowa sukcesu tej płyty to rzecz jasna produkcja Praktika. Jazzujące, spokojne brzmienie z momentami bardziej energicznymi plus żywe instrumenty (jak w kawałku „3”) dograne z poczuciem smaku i nie na siłę. „IQ” to płyta nienachalna, nie krzykliwa i nie na pokaz. Po prostu inteligentny hip-hop z duszą.

 

05. Dinal – W strefie jarania i w strefie rymowania

„W strefie jarania i w strefie rymowania” nie znalazło się tutaj tak wysoko ze względu na wielki przełom jaki stanowiło, ani też nie dlatego, że stało się kamieniem milowym naszej sceny, dlatego że odmieniło ją na zawsze. Druga płyta Dinali nie zmieniła niczego, nie rościła sobie praw do wyznaczania nowych trendów, do stanowienia nowych praw i aksjomatów, do wytyczania nieznanych dróg którymi my zbłąkane owce mamy podążać. Nic z tych rzeczy. „W strefie…” jest tak wysoko dlatego, że to po prostu cholernie dobra płyta i świetnie się jej słucha. Tylko tyle i aż tyle. Naprawdę czasem wystarczy wziąć kilkanaście dobrych bitów, i napisać do nich kilkadziesiąt dobrych zwrotek. Z głową, z poczuciem humoru, z pamięcią o technice i z dużym luzem, który stanowi dowód na to, że ten rap to jeszcze zabawa, a nie nadmuchany, śmiertelnie poważny biznes, firmy odzieżowe, klipy z modelkami i dziesięć profesjonalnych fotorelacji z profesjonalnego pisania profesjonalnych tekstów.

 

04. Smarki Smark – Najebawszy EP

Przez jakiś czas rozważałem czy aby nie za wysoko ustawiam tę EPkę, ale spróbujmy odwrócić sytuację i zastanowić się czego niby jej brakuje i dlaczego nie miałaby się znaleźć tak wysoko. Bity są klasyczne, a przy tym świeże i przebojowe? Są. Rap jest ciekawy, przyciągający do głośnika, dobrze napisany i efektownie zarapowany? Jest. Cuty są kozackie i pozostawiają wrażenie, że tak dobrze ocutowanego materiału w Polsce nigdy więcej już nie było nam dane usłyszeć? Są i pozostawiają takie wrażenie. Czy na tej płycie jest choć jeden słaby numer? Nie, nie ma. Czy ta płyta to setki linijek, które były follow-upowane przez dziesiątki kolejnych raperów i takich które stały się stałym elementem pijackich rozmówek przy piciu w plenerze czy przy wymianie zdań na gadu gadu? Tak. Wreszcie czy underground wypuścił kiedyś płytę tak bardzo ugruntowującą pewien sposób rapowania i myślenia o rapie? Nie, po „Najebawszy” przez ładnych parę lat całe podziemie rapowało stylem Smarka i tak jak pisałem o tym, że Pezet na „Muzyce klasycznej” położył pierwszy kamień milowy dla tego stylu rapu w Polsce, tak Smark już będąc pod wpływem inklinacji Pezetem, położył drugi dodając do techniki, swój krnąbrny, pyskaty i nieco szczeniacki swagger. Więcej pytań nie mam.

 

03. Afro Kolektyw – Czarno widzę

Najmniej hip-hopowy album ze wszystkich w tym rankingu? Możliwe, nie przywiązuje do tego większej wagi. Przed chwilą skasowałem zdanie o treści „Afro Kolektyw to jeden z większych fenomenów na naszej scenie”. Skasowałem je, bo nie byłoby ono prawdziwe. Afro Kolektyw nigdy nie był elementem tej sceny, byli na to zbyt dużymi oryginałami. Zawsze byli gdzieś obok, a zanosi się, że teraz odejdą jeszcze dalej. Szkoda, bo zarówno „Płyta pilśniowa” jak i „Czarno widzę” to również w kategoriach czysto hip-hopowych płyty kapitalne. Powiedzieć, że Afro Jaxx to czołowy tekściarz wśród polskich raperów to powiedzieć zdecydowanie za mało. Dopiero kiedy odniesiemy się do całej współczesnej kultury zrozumiemy powagę sytuacji. Nie widzę we współczesnej Polsce zbyt wielu pisarzy, felietonistów, piosenkarzy czy komików młodego pokolenia, którzy tak celnie i tak błyskotliwie umieliby opisać naszą rzeczywistość. Afro Jaxx jest odwróceniem jednej ze swoich linijek z trzeciej płyty grupy: „ktoś pyta czy jestem szczęśliwy/ odpowiadam »no jasne« i mówie to smutno”. Otóż Afro Jaxx mówi do nas wesoło, z uśmiechem na ustach, często gagami, ale pod płaszczem komizmu kryje się spora doza smutnej refleksji o nas samych.„Paranoja na bloku” pomimo, że jest humorystycznym utworem, jest głęboko nostalgiczna, a przy tytułowym kawałku możesz śmiać się przy każdym wersie, żeby pod koniec odsłuchu poczuć, że czujesz się zdołowany. Mało kto potrafi tworzyć w taki sposób. „Czarno widzę” wygrywa z pozostałymi albumami Afro Kolektywu tym, że muzycznie zdecydowanie pasuje mi najbardziej. „Połącz kropki” jest już dla mnie zbyt odjechana, przekombinowana, a na „Płycie pilśniowej” wydaje się, że chłopaki jeszcze nie do końca okiełznali muzyczny żywioł. Zaś „Czarno widzę” to idealne wyśrodkowanie między klasycznym brzmieniem, a pędem ku alternatywnej innowacji.

Wyszedł chyba najdłuższy ze wszystkich opisów, ale to dobrze. Ten zespół zasłużył na coś więcej niż telefony od organizatora dwa dni po ustaleniu daty koncertu z przeprosinami o treści: „panowie, bardzo przepraszamy za zamieszanie, chodziło nam oczywiście o Afromental”.

 

02. Pezet Noon – Muzyka poważna

Tylko raz możesz słuchać tej płyty pierwszy raz. Ja na szczęście miałem przyjemność na słuchawkach i to z oryginalnego nośnika. Inna sprawa, że pierwszy odsłuch nieco mnie zawiódł. Na szczęście jednak każdy kolejny utwierdzał w przekonaniu, że „Poważna” zdecydowanie przebija „Klasyczną”. Pezet stał się mniej efekciarski, ale zdecydowanie bardziej efektywny. Jego teksty wreszcie zaczęły być nasączone treścią, przy tym nie gubiąc ani stylu, ani techniki, która tym razem stała się bardziej dyskretna i subtelna, a dzięki temu godna większych komplementów niż ta w wersji  krzykliwej i na siłę wysuwającej się na pierwszy plan. Noon udowodnił, że nie zamierza odcinać kuponów od tego co robił do tej pory i siekać kolejnych płyt na to samo kopyto. Artystyczne nienasycenie nie pozwoliło mu na to i w rezultacie dostaliśmy muzyczny produkt o zupełnie innym składzie niż jego poprzednik. Bity są trudniejsze i mniej chwytliwe, ale zostają w głowie na dłużej i jak to często bywa w przypadku rzeczy, do których musimy się przyzwyczaić, oswoić i zrozumieć, po prostu się nie nudzą. I rzecz jasna świetnie współpracują z tym co słyszymy z ust rapera. Jeśli chodzi o warstwę tekstową to Pezet osiągnął absolutne wyżyny brudnego, sentymentalnego i smutnego rapu będącego raportem z przemijającej młodości i wchodzenia w dorosłość wrażliwego, lekko zepsutego i zdegenerowanego twórcy. Pełne i bezkompromisowe rozliczenie z okresem hucznej młodości.

 

01. Eis – Gdzie jest Eis?

Podejrzewam, że nie jesteście zaskoczeni tym wyborem. „Gdzie jest Eis?” zawładnęło moimi głośnikami w 2003 roku i od tamtej pory – mimo że słucham tej płyty bardzo często – nigdy się nie znudziło. Nie ma w historii polskiego rapu płyty bardziej ponadczasowej, bardziej wymykającej się bezlitosnemu i morderczemu wirowi wskazówek. Mamy rok 2011 i nadal wrzucając „Gdzie jest Eis?” do odtwarzacza, mamy do czynienia z czymś cholernie świeżym. Eis wyprzedził polski rap na wiele lat i jako jeden z bardzo niewielu na naszej scenie brzmi i rapuje tak jakby robił to zupełnie naturalnie, jakby ten sposób werbalizowania myśli był elementem jego kultury, która chłonął od dziecka wychowując się na Bronxie i spędzając dzieciństwo na Block Parties. Przestawia akcenty, zaskakuje rymem w niestandardowym miejscu, skraca i wydłuża wersy, stawia pauzy, a wszystko to bez odrobiny wysiłku. Śmiem twierdzić, że takiej naturalności nie osiągnął żaden polski nawijacz. Nie brakuje mu też polotu w warstwie tekstowej. Eis nie jest równie refleksyjny co Eldo, nie tworzy pomysłowych konceptów jak Łona i nie niszczy niesamowitymi grami słownymi jak Reno, ale jego teksty posiadają jaką niesamowitą lekkość i lakoniczną celność. „Jesteś przy nich królem, jedziesz, takim Audi że cała ulica pyta, kurwa który to był numer”; „Mówisz: Eis zmień swoje życie. Co, nie jest fajne? Zmień życie? Raczej nie, ale chyba w końcu zmienię pannę”. Takiego rapu po prostu chce się słuchać.

Życzę sobie i wam aby następnych 10 lat przyniosło nam płyty, które przetasują tę pierwszą dziesiątkę. Póki co Eis na szczycie.

czwartek, 17 lutego 2011, muflon_truflon

Polecane wpisy

  • Mlode pokolenie w Rap Sesji

    Dziś w ulubionej audycji dziewczyny, w której kochaliście się w gimnazjum, ale wstydziliście się zagadać, freestyle'owy cypher! W ramach rap sesyjnego przeglądu

  • Gospel w Rap Sesji!

    Zapnijcie pasy, poprawcie kaftany bezpieczeństwa i nie pomylcie pastylek - dzisiaj na pelnej k... pelna godzine do Rap Sesji wjezdza wasz ulubieniec - Gospel!

  • Playlista z 19 lutego

    1. Ten Typ Mes - Cygara i pety (Alkopoligamia: zapiski typa, 2005) 2. Vnm - Dym (Etenszyn: Drimz kamyn tru, 2012) 3. Borixon - Papierosy (Rap not dead, 2012) 4.

Komentarze
Gość: pwk, *.internetdsl.tpnet.pl
2011/02/17 01:37:29
czemu nie ma Rena? zawiodłem się, poza tym oczywiście propsy, najlepsze podsumowanie, jakie czytałem
-
Gość: BTS, 62.142.40.*
2011/02/17 07:53:57
oo no właśnie gdzie Rena-Moj monopol ??

Bardzo podobna kompilacja do tej w mojej głowie.Big UP!
-
Gość: mmmm, 62.244.155.*
2011/02/17 11:05:21
Mi zabrakło Peja/Slums Attack - Na legalu... Ale dzięki za zestawienie
-
Gość: kobranator, *.centertel.pl
2011/02/17 12:32:09
jak cię lubię ale nie umieścić w tak zajebistym podsumowaniu 'Na Legalu' to bluźnierstwo albo kompleks Poznania.
-
2011/02/17 14:42:01
na jakim punkcie mialbym miec kompleks Poznania?:)
nie no, powaznie. Widzialem tez na Slizgu, ze najwieksze kontrowersje wzbudza brak "Na legalu". Gdybym tworzyl ranking przekrojowy, ranking najwazniejszych plyt to "Na legalu" musialoby sie tu znalezc. Ale nie tworzylem takiego rankingu, a Peja zwyczajnie nie jest postacia z mojej bajki. Szanuje go, rozumiem role jaka odegral dla sceny i jestem daleki od jakiegokolwiek hejtingu, natomiast nigdy specjalnie nie czekalem na jego produkcje. Nawet w tym 2001 roku, nie bedac jeszcze jakims wybitnym znawca rapu (zreszta trudno byc znawca w jakimkolwiek temacie majac 14 lat) nieszczegolnie sie jaralem tym calym zamieszaniem do okola jego osoby.
Jesli chodzi o Poznan to duzo blizej obecnosci w tym zestawieniu byl Gural ze swoimi dwoma pierwszymi solowkami.
-
Gość: Porucznik Jaszczur, *.neoplus.adsl.tpnet.pl
2011/02/17 18:37:11
Póki co skomentuje tylko pierwsze miejsce, bo na resztę szkoda mi czasu. Eis wydał fajną płytę, ale zdecydowanie nie na pierwsze miejsce w jakimkolwiek rankingu jak dla mnie. Chociaż tutaj ta pozycja jest normalna, bo ranking jest jak najbardziej subiektywny, ale jakbym zobaczył "Gdzie jest Eis?" na jakimkolwiek portalu chociażby na podium to bym się wkurzył, bo byli lepsi raperzy i były przede wszystkim lepsze płyty.

A Eis to trochę taka "gwiazda" jednej płyty. Oprócz dobrej płyty to nie ma prawie żadnych dokonań, płyt czy nawet featuringów. Trochę go niektórzy przeceniają wg mnie.
-
Gość: hehe, *.internetdsl.tpnet.pl
2011/02/17 18:59:29
eis nie ma dobrych featów? zwrotka u włodka to najlepszy polskie featuring, yo
-
Gość: Raul, *.retsat1.com.pl
2011/02/17 22:07:29
Eis nie wydał żadnej innej płyty chłopaku, więc nic dziwnego że nie ma tak dużo innych dokonań. Ale jeśli to jest argument przeciw stawianiu tej płyty na 1 miejscu, to chyba jej nigdy nie słuchałeś. Gdzie jest Eis?!?!!?
-
Gość: Porucznik Jaszczur, *.neoplus.adsl.tpnet.pl
2011/02/17 22:51:45
To nie jest argument przeciwko stawianiu płyty na pierwszym miejscu. To była osobna myśl. A chodziło mi o to, że po jednej płycie stawia się go wśród najlepszych polskich raperów, którzy swoją pozycję budowali latami i kilkoma dobrymi płytami, a nie jedną. A samą płytę słuchałem i jest niewątpliwie dobrą płytą, i umieściłbym ją w TOP10 dekady, ale z pewnością nie na pierwszym miejscu.
-
Gość: qwert, 78.9.129.*
2011/02/23 00:13:38
@Porucznik: ale to na szczescie nie jest Twoj ranking.

Jak najbardziej sie zgadzam z dwiema pierwszymi pozycjami. Nie wszystkie plyty z tego rankingu mi w ogole podchodza, ale ranking kozak i to Twoj ranking Muflon, wiec nie rozumiem dlaczego ludzie sie jak zwykle czepiaja. "On mysli inaczej niz ja? kurwa niemozliwe" ...
-
Gość: Porucznik Jaszczur, *.neoplus.adsl.tpnet.pl
2011/02/23 23:02:02
Czy ja się czepiałem tego, że Muflon ma inne zdanie? Pisałem, że ranking jest subiektywny i absolutnie to rozumiem i akceptuję. Napisałem, że moim zdaniem ta płyta na to miejsce nie zasługuje i tyle. A po to jest możliwość komentarzy, żebym mógł ranking skomentować. Co jest złego w tym, że wyraziłem swoją opinię o rankingu? Żadnego hejtowania, ani czepiania się z mojej strony nie ma. Moja opinia i nic więcej.
-
Gość: kuba bdg, *.neoplus.adsl.tpnet.pl
2011/02/24 21:50:01
o HST to mam nadzieję, że po prostu zapomniałeś :)
-
Gość: jjjjjjjjjjj, *.acn.waw.pl
2011/03/10 12:04:51
Jako jednemu z niewielu udalo ci sie cos ciekawego zrobic z tego calego szalenstwa dekado-podsumowujacego. Bardzo ladnie. Mialbym kilka pretensji ale przeciez nie o to chodzi. pzdr i brawo
-
Gość: ps, *.internetdsl.tpnet.pl
2011/03/14 15:03:13
oj Panie Muflon podobny gust masz do mnie, 3 plyty z twojego top 5 znalazloby sie w moim top5: eis, pezet, smark, a do tego dorzucilbym plyty ktore tez sie znalazly w podsumowaniu ale troche dalej - Jimsona GWPI i Eldo Eternia, kolejnosc nie ma wiekszego znaczenia
ogolnie bardzo dobre podsumowanie, wiele waznych i dobrych plyt tu opisales, gdy juz doszedlem do 3. miejsca to tak myslalem ze pierwsze 2 na podium zajma pezet/eis bo wydalo mi sie niemozliwym zeby sie nie znalazly w top30